چگونه نماز بخوانیم؟

قاعدهء اساسی در قبولی هر عبادت يک مسلمان مطابقت آن عبادت با طريقه واسلوب رسول الله (صلی الله عليه وسلم) ميباشد .
هرگاه کسی ادعا ميکند که خدای عزوجل را دوست دارد ، وياهم کسی بخواهد که خدای عزوجل او را دوست داشته باشد ، اين هردو مقصدش به متابعت از رسول الله (صلی الله عليه وسلم) حاصل ميگردد ، زيرا خدای عزوجل ميفرمايد : ( قل ان کنتم تحبون الله فاتبعوني يحببکم الله) بگو اي رسول الله (صلی الله عليه وسلم)! اگرشما خدا را دوست داريد مرا متابعت کنيد ، تا خدا شما را دوست داشته باشد.
بناء هرگاه ما خداوند متعال (جل جلاله) را دوست داريم لازم است که پيروي از رسول الله (صلی الله عليه وسلم) کنيم .
وهرگاه از رسول الله (صلی الله عليه وسلم) پيروي کنيم خداوند متعال (جل جلاله) ما را دوست ميداشته باشد .
به همان اندازه که فيصدی نماز ما مشابهت با نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم) داشته باشد ، به همان اندازه آن نماز کامل ودرست شده و به قبول شدن نزديک ميباشد ، درين بحث کوشش ميکنم تا در مورد خصوصيات وويژه گی های نماز يک مومن حقيقی صحبت نمايم که چگونه توانسته است با پيروی از رسول الله (صلی الله عليه وسلم) نمازش را اصلاح نمايد .
1- شكل ظاهری نماز مومنان حقيقی : هرگاه مومنی را در نماز ببينيم و به شکل ظاهری نماز وی توجه کنيم ميبينيم که در نماز وی سکون ، آرامش و وقار وجود دارد .
حرکات دست ، چشم وساير اعضای وی کاملا مطابق ارشادات اسلامی ميباشد ، اين شخص مومن مطابق احاديث ذيل عمل ميکند .
حديث اول : حضرت براء رضي الله عنه ميفرمايد که رکوع ، سجده ، جلسه (ميان دوسجده نشستن) ، و قومه(وقت بلند نمودن سر از کوع) رسول الله (صلی الله عليه وسلم)  بدون از قيام و قعده قريب به مساوات بودند.( )
ازين حديث شريف معلوم ميشود که نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم) صلي الله عليه وسلم آنقدر منظم بود که ميان رکوع ، سجده ، قومه (بلند شدن از رکوع) و جلسه (نشستن در سجده) مساوات را مراعات مينمود.
مومنان حقيقی هميشه تلاش می ورزند که نماز خود را مشابه نماز رسول الله صلی الله عليه وسلم بسازند .
امروز متاسفانه که ما در زنده گی خويش هيچ کسی را نديده ايم که نمازی بخواند که اين چهار بخش نمازش با هم مساوی باشد .
حديث دوم : حضرت ثابت ميگويد که حضرت انس براي ما نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم) را تشريح نموده نماز ميخواند ، ووقتيکه سرش را از رکوع بلند مينمود آنقدر ايستاده ميشد که ما فکر ميکرديم که فراموش نموده است . ( )
درين حديث طويل بودن نماز رسول گرامی اسلام را نشان ميدهد که نمازش با عجله نبود زيرا حضرت انس براي مسلمانان بيان ميداشت که رسول الله (صلی الله عليه وسلم) در نماز هاي خود آنقدر بعد از رکوع ايستاده ميشد که فکر ميکردند که حضرت انس فراموش نموده است . ولي درحقيقت فراموش نکرده بود ، بلکه ايستادن بعد از رکوع در نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)صلی الله عليه وسلم به همين سان بود .
حديث سوم : قزعه (رضی الله عنه) روايت ميکند که به نزد ابی سعيد خدری (رضی الله عنه) رفتم و به نزدش مردمان زيادی بودند ، وقتی مردم رفتند برايش گفتم که من در مورد آنچه آنان سوال مينمودند ، سوال نميکنم ، گفتم من در مورد نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم) سوال ميکنم ، برايم گفت که درين مورد برای تو خيری نيست ، سوال را دو باره تکرار نمودم ، گفت : برای نماز ظهر اقامت گفته ميشد ويکی از ما به بقيع ميرفت حاجتش را ختم مينمود ، سپس به نزد اهلش ميامد ، وضو ميگرفت ، دو باره به مسجد ميرفت و رسول الله (صلی الله عليه وسلم)  هنوز در رکعت اولی ميبود.( )
درين حديث شريف ابی سعيد خدری (رضی الله عنه) براي قرعه ميگويد که درين مورد برای تو خيری نيست ، زيرا شما که نماز ميخوانيد با نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)  بسيار فرق دارد ، بناء دانستن اين سخن برايت خوشايند نيست ، زيرا نماز ها بسيار فرق ميکند . و هنگاميکه وی اصرار ميکند برايش ميگويد که يک رکعت نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)  آنقدر طويل بود که شخصی به منزلش رفته ، ضرورتش را رفع نموده ، غسل مينمود و دوباره هنگاميکه بر ميگشت که هنوز هم آنحضرت از رکعت اولی خلاص نشده است .
در عصر امروزی ما ، آنقدر نماز های ما با نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلی الله عليه وسلم) فرق دارد که هنوز انسان چشم نگشتانده باشد که نماز ما ختم ميگردد ، و حتی امامان ما در نماز های جماعت آنقدر تيزی ميکنند که مجرديکه انسان صدای قامت را بشنود و به مسجد برود ، رکعت اول را از دست داده است . ببين که فاصله ره از کجاست تا بکجا ؟؟؟؟
حديث چهارم : حضرت ابن جبير كه يك تابعي بزرگ است ميفرمايد : كه من از حضرت انس (رضي الله عنه) شنيدم كه ميگفت كه من بعداز حضرت رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) پشت هيچكسي نماز نخواندم كه نمازش مشابه نماز حضرت نبي كريم (صلي الله عليه وسلم) باشد نسبت به نماز اين جوان (عمر بن عبدالعزيز) .
حضرت ابن جبير درمورد نمازحضرت عمربن عبدالعزيز ميفرمايد كه وقتي تسبيحات ركوع و سجده اش را اندازه نموديم ، به اندازه ده ده بار تسبيح بود ، منظور حضرت ابن جبير و حضرت انس اينست كه حضرت عمر بن عبدالعزيز مثل رسول الله (صلی الله عليه وسلم)( صلي الله عليه وسلم) نماز ميخواند وعلتش همين بود كه در ركوع به اندازه ده بار سبحان ربي العظيم و در سجده به اندازه ده بار سبحان ربي الاعلى توقف مينمود .
در مورد اين حديث شريف شيخ البانی تعليق نموده و گفته است که اين حديث ضعيف است ، ولی ارنووط ميگويد که سخن انس درين حديث با اسناد هايی نقل شده که آنرا به صحت نزديک ميکند . ( )
حديث پنجم : از ابو عبد الله حذيفه بن اليمان رضی الله عنهما روايت است که گفت: شبی با رسول الله (صلی الله عليه وسلم) صلی الله عليه وسلم نماز گزاردم، سورهء بقره را شروع کردند، گفتم بر سر صد آيه رکوع خواهند کرد، از آن گذشتند، گفتم آنرا در يک رکعت تمام می کنند، از آن گذشتند. گفتم: با اتمام آن رکوع می کنند، سورهء نساء را شروع نموده خواند، باز سورهء آل عمران را شروع نموده آنرا خواندند که در همه تجويد را رعايت می کردند، چون به آيهء تسبيح می رسيدند، تسبيح می گفتند و چون به سؤالی می رسيدند سؤال می کردند و چون به پناه جستن می رسيدند، پناه می جستند، سپس رکوع نموده گفتند: «سُبحانَ رَبِّيَ الْعظِيمِ» رکوع شان مانند قيام شان طولانی بود. سپس گفتند: «سمِع اللَّهُ لِمن حمِدَه، ربَّنا لك الْحمدُ». سپس به قومه ايستادند که قومهء شان هم مانند رکوع شان طولانی بود، سپس سجده نموده گفتند: «سبحان رَبِّيَ الأعلَى»، سجده شان مانند قيام شان طولانی بود. ( )
1- روح نماز مومنان : …………………
ارشادات رسول الله (صلی الله عليه وسلم) در مورد نماز: حضرت عبادة بن صامت رضي الله عنه گفت که از رسول الله (صلی الله عليه وسلم)صلي الله عليه وسلم شنيدم که ميگفت : خداوند متعال پنج وقت نماز را فرض نموده هرکسيکه وضوي آنرا درست انجام دهد ، ونمازهايش را دروقت ادا نمايد ، رکوع و خشوع آنرا کاملا ادا کند ، عهد خداوند است که اورا ببخشد وهرکه اينرا نکند ، هيچ عهدي بر خداوند متعال  ندارد ، هرگاه بخواهد اورا ميخشد وهرگاه نخواهد او را عذاب خواهد نمود ( )
2- ازين حديث شريف معلوم ميشود که پيغمبر(صلی الله عليه وسلم) در نماز های خويش چهار نقطه را مراعات ميکرد :………………………. رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلی الله عليه وسلم)
شكل ظاهری نماز صحابه کرام : ودر حديث ديگري عين کار را در هنگام نشستن بين دوسجده نيز انجام ميداد عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ إِنِّي لَا آلُو أَنْ أُصَلِّيَ بِكُمْ كَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِنَا قَالَ ثَابِتٌ كَانَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ يَصْنَعُ شَيْئًا لَمْ أَرَكُمْ تَصْنَعُونَهُ كَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ قَامَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ قَدْ نَسِيَ وَبَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ قَدْ نَسِيَ)حديث نمبر(778) کتاب الاذان ، بخاري شريف
1-
2- روح نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)
3- ارشادات رسول الله (صلی الله عليه وسلم)
الف – شكل ظاهري نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم ):
1) وضوي صحيح ودرست : بعضي ازمردم وضو ميکنند ولي به اساس تنبلي يا وارخطايي بسياري از احکام وضو را فراموش ميکنند.وقتي وضو درست نشد نماز هم درست نميشود .
اگر چي انسان ميتوانيم با يک وضو چندين نماز را ادا نماييم ، ولي رسول کريم صلي الله عليه وسلم با وجود داشتن وضو براي نماز هاي فرضي در هروقت وضو مينمود. حضرت انس بن مالک رضي الله عنه ميفرمايد که رسول الله (صلی الله عليه وسلم) صلي الله عليه وسلم براي هر نماز وضو ميگرفت ( ) وقت : وقت مهمترين عنصر در نماز است ، بعضي ها در مراعات وقت نماز بي نهايت غافل ميباشند ، آنقدر نماز عصر را تاخير ميکنند که نزديک ميباشد غروب کند . وياهم دروقت قصه ها نماز را فراموش کرده چند وقت نماز از نزد شان قضا ميگردد ، خصوصا درمجالس عروسي ومحافل بسياري مردمان ضعيف الايمان اين کار را ميکنند .
به اساس اين ارشادات وقتي صحابه کرام کدام شخصي را ميديدند که در نماز هاي خويش در اداي رکوع ، سجده وساير امور تنبلي نموده آنرا به تيزي انجام ميدهند ، آنانرا متوجه ساخته وبراي شان ميفهماندند که چهار رکعت نماز را در دو دقيقه خواندن مخالف روش رسول الله (صلی الله عليه وسلم) صلي الله عليه وسلم بوده ونماز آنحضرت صلي الله عليه وسلم چنين نبود :
حضرت ابي وايل از حضرت حذيفه رضي الله عنه روايت ميکند که او شخصي را ديد که در نماز خويش رکوع وسجده را به شکل درست انجام نميدهد ، وقتي نمازش را ختم نموده ، حذيفه رضی الله عنه برايش گفت : تو نماز نخواندهء و فکر ميکنم که برايش گفت: هرگاه به چنين حالت وفات نمايي به غير از سنت رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) وفات نمودهء أَخْبَرَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا مَهْدِيٌّ عَنْ وَاصِلٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ رَأَى رَجُلًا لَا يُتِمُّ رُكُوعَهُ وَلَا سُجُودَهُ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ لَهُ حُذَيْفَةُ مَا صَلَّيْتَ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ لَوْ مُتَّ مُتَّ عَلَى غَيْرِ سُنَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحديث نمبر376 کتاب الصلاة ، بخاري شريف
حضرت رسول الله (صلی الله عليه وسلم)چنان نماز ميخواند كه در هر قسمت نماز بسيار باصبر وحوصله ميبود هرحرف را از مخرج آن ادا مينمود ، و به معناي آن كلمات وآيات نماز متوجه ميبود ،
ازين احاديث معلوم ميشود كه نماز پيغمبر ( صلي الله عليه وسلم ) بسيار با خشوع و تواضع آهسته آهسته و در هر بخش نماز با فكر آرامي بود و كسيكه در نماز عجله كند مانند نول زدن مرغان در سجده تيزي نمايد كلمات را درست ادا نكند ، حروف را از مخارج آن ادا ننمايد ، و در نماز خشوع و تواضع نكند ، نمازش درست نميشود .
4) خشوع: موضوع خشوع مربوط بخش معنوی نماز ميگردد که در آنجا خواهيم خواند .
بـ – روح نماز رسول الله (صلی الله عليه وسلم) (صلی الله عليه وسلم) : روح نماز عبارت از خشوع در نماز ميباشد وخشوع عبارت از خواندن نماز با بسيار شکستگي ، عجز، نياز وعذر ميباشد البته به شرطيکه هوش ، فکر وقلب انسان متوجه خدای يکتا باشد .
خداوند متعال (جل جلاله) ميفرمايد : (قد أفلح المؤمنون الذين هم في صلاتهم خاشعون) پيروزی را مومنانی حاصل نمودند که درنماز های شان باخشوع هستند المؤمنون / 2
ابن كثير ميفرمايد : حضرت ابن عباس (رضي الله عنه) فر مود : ” خاشعون ” ترساننده گان و سكون كننده گان را گويند .
حضرت علي بن أبي طالب (رضي الله عنه) ميفرمايد كه : ” منظور از خشوع ، خشوع قلب ميباشد .
ابن كثير علاوه ميکند كه : خشوع در نماز براي كساني حاصل ميگردد كه قلب خود را براي نماز خواندن فارغ نمايد ، و ازساير امور انصراف نموده قلب خود را مصروف نماز دارد ، و نماز را نسبت به تمامي افكار خويش برتر بداند .
هرگاه کسي بخواهد نمازش درست ومورد قبول خداوند متعال قرار گيرد، بايد تا حد توان کوشش نمايد که درنمازش فکرش را متوجه عبادت خداوند ساخته واز افکار بيرون نماز خود را وقايه نمايد. حضرت نبي كريم (صلي الله عليه وسلم) ميفرمايد: (لا صلاة إلا بحضور القلب) نماز درست نميشود مگر به حضور قلبي، منظور از حضور قلبي اينست كه تمام هوش و فكر انسان در هنگام نماز خواندن متوجه ذات خداوند متعال(جل جلاله) ميباشد.
هرگاه کسي نمازش را با ترس وخوف خداوند متعال بخواند، متوجه حرکات خود ميباشد، ازاحاديث معلوم ميشود كه نماز بيغمبر(صلي الله عليه وسلم) بسيار با خشوع و تواضع آهسته آهسته و در هر بخش نماز با فكر آرامي بود و كسيكه در نماز عجله كند مانند نول زدن مرغان در سجده تيزي نمايد كلمات را درست ادا نكند، حروف را از مخارج آن ادا ننمايد، و در نماز خشوع و تواضع نكند، نمازش درست نميشود.
كيفيت نمازبعضي ازصحابه ودوستان خدا
ازيكي از دوستان خدا پرسيده شد كه شما چي قسم نماز ميخوانيد ؟ گفت: وقتي من نماز ميخوانم فكر ميكنم كه اين آخرين نماز زنده گي من است، خدا ميداند كه به نماز ديگري فرصت بيابم و يا عزرائيل (عليه السلام) روحم را قبض نمايد، وقتي در نماز مياستم فكر ميكنم كه كعبه شريفه در پيشرويم جنت بطرف راستم و دوزخ بطرف چپ و خداوند متعال( جل جلاله ) بالاي سرم قرار دارد به اين فكر نماز ميخوانم.
هرگاه شخصي مانند اين دوست خدا نماز بخواند در نمازش خشوع، تواضع، بيچاره گي، عجز و نياز پيدا ميشود.
حضرت رسول الله (صلی الله عليه وسلم) چنان نماز ميخواند كه در هر قسمت نماز بسيار باصبر و حوصله ميبود هرحرف را از مخرج آن ادا مينمود، و به معناي كلمات وآيات نماز متوجه ميبود.
صحابه كرام (رضوان الله عليهم اجمعين ) چنان نماز ميخواندند كه ، انسان نميتواند صفات آنرا به چند لفظي تمثيل نمايد .
حضرت عبدالله بن زبير(رضي الله عنه) وقتي دربيت الله نماز ميخواند ، كبوترهاي حرم شريف فكر ميكردند كه او درخت خشكي است ، بر سر ايشان مينشستند ، زيرا كه درمقابل هيبت وعظمت خداوند (جل جلاله ) ايشان بمانند درخت خشكيدهء بطور كلي بي حس و بي حركت مي ايستادند .
در روايت است كه روزي در پاي حضرت علي بن ابي طالب (رضي الله عنه) خاري خليده بود كه ازفرط درد ، هيچكسي نميتوانست آنرا بكشد ، وطبعا در آن زمان ادويه انستيزي نيز وجود نداشت ، بناء همه حيران بودند كه چگونه مشكل را حل نمايند ، شخصي كه نماز آنحضرت را بدقت مشاهده نموده بود ، وحقيقت نمازش را ميدانست فرمود : شما ميتوانيد اين عمليات را در هنگام نمازش انجام دهيد ، زيرا حضرت مبارك در نماز چنان غرق فکر وانديشهء الهي ميشود كه متوجه هيچ چيزي نخواهد شد ، ودرهنگام سجده محو بارگاه الهي شده ، هيچ دردي را حس نخواهد كرد وفعلا زماني آنان حضرتش را درنماز يافتند درهنگام سجده خار را از پاي مباركش كشيدند ، حضرتش هيچ احساس ، وبعد از ختم نماز دانست كه پايش را جراحي نموده اند .
حضرت صفوان آنقدر درسجده هاي خويش مداومت ميكرد كه رنگ پيشاني اش متغير شده بود ، وپوست پيشاني اش ساييده شده بود .
حكم با عجله نماز خواندن
حضرت ابوهريره (رضي الله عنه) ميفرمايد ، كه يك شخص داخل مسجدشد ، رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) در يك كوشه مسمجد نشسته بود ، آن شخص نماز خواند و به نزد رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) آمد وسلام نموده رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) گفت :
وعليك السلام ، برو نماز بخوان زيرا تونماز نخوانده اي .
آن شخص رفت دوباره نماز خواند به نزد بيامبر(صلي الله عليه وسلم) آمد وسلام نمود ، حضرت بيامبر(صلي الله عليه وسلم) گفت :
وعليك السلام برو نماز بخوان تونماز نخوانده اي در مرتبه سوم و يا بعد از آن رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) براي من گفت :
وقتيكه براي نماز برخيزي وضو را به شكل درست انجام ده .
بعد به طرف قبله ايستاد ه الله اكبر بگو
بعد از آن هر چيزي از قرآن ياد داري بخوان.
بعد از آن ركوع بكن تا اينكه در ركوع خوب اطمينان حاصل نمايي.
بعد از آن سرت را بلند نما تا اينكه خوب راست ايستاده شوي
بعد از آن سجده نما تا اينكه خوب با اطمينان سجده نمايي
بعد از آن سرت را بلند نماتا با اطمينان بنشيني
بعد از آن سجده نما تا اينكه خوب سجده نمايي .
بعد از آن بر خيز وبنشين تا اينكه مطمئن نشسته باشي.
درروايت ديگري است كه :
بعد از آن ايستاده شو تا اينكه خوب راست ايستاده شوي و به همين شكل تمام نمازت را تمام نما .
سؤال : چرا رسول الله (صلی الله عليه وسلم) (صلي الله عليه وسلم) به آن صحابي مبارك كه نماز خوانده بود ، گفت : برو دو باره نماز بخوان ؟
جواب : آن شخص به عجله نماز خواند و دروقت سجده وساير بخش هاي نماز با اطمينان وآرامش نماز نخوانده بود ، ازاين سبب رسول الله (صلی الله عليه وسلم)(صلي الله عليه وسلم) چنان نماز را نادرست پنداشت . به او امر نمود تا دوباره به شكل درست نماز بخواند ، زيرا نماز با شتاب وعجله درست نيست .
درين حديث شريف پند است برای : کسانيکه به تيزی وعجله نماز ميخوانند مشکلات آتی برای شان است :
نماز شان درست نميباشد .
نماز شان مورد قبول پروردگار نميشود .
نماز شان مطابق نماز پيغمبر(صلی الله عليه وسلم) نيست .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.