پنج خصلتی که باعث داخل شدن به بهشت می‌گردد

0 713

ازجمله اموریکه آنحضرت (ص) درسخنرانی های شان درحجة الوداع به آن توصیه وتأکید نمودند ابوأمامه الباهلی (رض) آنرا روایت نموده چنین میفرماید: از رسول خدا (ص) شنیدم که درحجة الوداع سخنرانی نموده فرمودند: (از پروردگارتان بهراسید، وپنج نماز تان‌را ادا کنید وماه تان‌را روزه گیرید وزکات مال‌های خودرا بدهید واز زمام‌داران تان فرمان‌برداری کنید، به بهشت پروردگارتان داخل میشوید). این حدیث را امام ترمذی نقل نموده وگفته است: این حدیث (حسنٌ صحیح) است، چنانکه امام احمد وحاکم بالفظ (پروردگار تانرا بپرستید) آنرا نقل نموده اند.
این وصیت جامع وپرمحتوا اسباب داخل شدن بهشت و نایل آمدن به نعمت ها، نیکی ها، وزندگی خوش ودل‌پسند آن‌را بیان می‌نماید.
بهشتی که سرای سلامتی ازهرگونه ناخوشی وناملایمتی بوده خداوند (ج) آن‌را به بنده‌های فرمان‌بردار ودوستان نیک وصالح خود آماده ساخته است، چیزهای درآن آماده گردیده که هیچ چشمی آن‌را ندیده، وهیچ گوشی ازآن چیزی نشنیده و بر قلب هیچ بشری خطور نکرده است. خداوند (ج) می‌فرماید: فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ السجدة: ١٧ (پس هیچ نفسی نمی‌داند که از آنچه مایه روشنی چشم هاست، چه چیزی برای آنان پنهان داشته شده است به پاداش آنچه میکردند- از اعمال شایسته در دنیا).
درفرموده آن‌حضرت (ص): (به بهشت پروردگارتان داخل می‌شوید) یعنی نسبت دادن بهشت به خداوند (ج) شأن ومنزلت، بزرگی، شرف وبلندی مقام آنرا بیان میکند. پیامبرخدا (ص) پنج اسباب با عظمتی را یاد آورشدند که بوسیله آن بنده به نعمت وپاداش نیک بهشت نایل می‌آید که از قرار آتی‌ست:
1- پیامبرخداص فرمودند: (از پروردگارتان بهراسید) یعنی باعملی نمودن اوامر خداوند (ج) ودوری جستن ازهرآن‌چیزی‌که منع نموده است. ومعنای کلمه تقوی این‌است که بنده میان خود وچیزی‌که از آن هراس دارد نگه‌بان و وقایه قرار دهد تا او را از خطرآن حمایت ونگه‌داری کند، وتقوای خداوند به‌معنای هراس وترس از قهر وغضب وعذاب اوتعالی هست، پس انسان باید میان خود واموری‌که سبب قهر وغضب خداوند (ج)میشود نگه‌بان قراردهد، وآن نگه‌بان عبارت از پیروی از اوامرخداوند (ج) ودوری از نواهی اوتعالی می‌باشد. چنان‌که طلق بن حبیب: فرموده است: (تقوی وهراس از خداوند آنست که بنده در پرتوهدایات و رهنمودهای خداوند، اوامر او را عملی نموده از وی فرمان‌برداری تام نماید، به امید اینکه رحمت ومهربانی خداوند را بدست آورد، و همچنان درپرتو نواهی خداوند، هرآن‌چیزی‌که سبب نافرمانی خداوند (ج) میشود ترک کند تا ازعقوبت خداوند (ج) در امان بماند).
پس معنای تقوی وهراس ازخداوند (ج) جهد وکوشش درپند دادن نفس است تا ازخداوند (ج) فرمان برده وبا عملی نمودن اموری‌که خداوند (ج) راخوشنود می‌گرداند تقرب ونزدیکی حاصل نماید، به‌ویژه اجرا نمودن فرایض وواجبات، ودوری ازگناه واعمال بد، همچنان ایمان داشتن به اصول و زیربنای متین واستوار دین اسلام، وانجام دادن دستاتیر وفرامین وعبادات آن نیز زیرمفهوم ومعنای تقوا داخل بوده وازخصلت وصفات پرهیزگاران به‌شماره می‌رود، چنان‌که خداوند (ج) میفرماید: لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَـٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَـٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (البقرة:١٧٧)
(نیکوکاری آن نیست که روی خود را بسوی مشرق ومغرب بگردانید، بلکه نیکی آنست که کسی به خدا وبه روز باز پسین وفرشته‌گان وکتاب وپیامبران ایمان بیاورد، ومال خود را با وجود دوست داشتن آن به نزدیکان وخویشانوندان خود بدهد و(هم‌چنین) به یتیمان ومساکین و در راه مانده‌گان وسائلان (گداها) ودر(راه آزاد کردن) برده‌گان، ونماز را برپا دارد و زکات را بدهد، وآنان که چون عهد بستند به عهد خود وفا کنند وآنان که در سختی وزیان وبه هنگام جنگ صابراند، اینان کسانی اند که راست گفته اند(در ادعای ایمان خویش-وهم اینان متقیان اند).
2- وفرمودۀ آن‌حضرت (ص): (پنج نماز تان‌را ادا کنید) یعنی: برنمازهای فرض پنج‌گانه مواظبت کنید، زیرا رعایت ومواظبت برآن از اسباب داخل شدن بهشت بوده، ترک وضایع کردن آن سبب داخل شدن دوزخ میشود، زیرا این نمازها ستون واز مهمترین ارکان دین بعد ازکلمه شهادت هست که برآن تأکید شدید وجدی صورت گرفته است، چنانکه این نمازها پیوندی میان بنده وپروردگارش بوده، اولین چیزی‌که با وی در مورد آن در روز قیامت محاسبه می‌شود همین نمازهاست، اگردرست بود پس سایراعمالش درست خواهدشد، واگر فاسد بود پس سایر اعمالش فاسد خواهدشد، وهمین نمازها حد فاصل میان کافر ومسلمان بوده، برپا نمودن آن ایمان، وترک آن کفر است، وکسی‌که نماز را ادا نمی‌کند بی دین بوده بهره ای ازاسلام ندارد.
درمسنداحمد وغیره ازعبدالله بن عمروبن العاص (رض) نقل شده که آن‌حضرت (ص) روزی درمورد نماز چنین فرمودند: (کسیکه درنماز مداومت وپیوسته‌گی داشته باشد در روز قیامت نور و برهان ونجات برایش خواهد بود، وکسی‌که برآن مواظبت نداشته باشد نه نور ونه برهان ونه نجاتی برایش خواهد بود، و(ترک کننده نماز) در روز قیامت با قارون وفرعون وهامان و أبی بن خلف یکجا خواهد بود).
3- وفرموده آن‌حضرت (ص): (و ماه تان‌را روزه بگیرید) یعنی: ماه مبارک رمضان را روزه بگیرید وازخوردن ونوشیدن وسایر شکننده های روزه ازطرف روز امتناع ورزید، روزه ماهی‌ست که درطول سال یکبار می‌آید که خداوند (ج) روزه گرفتن آن‌را بربنده‌گان خود فرض گردانیده است، قسمی‌که می‌فرماید: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ (البقرة:١٨٣)
(ای مومنان! برشما روزه فرض گردانیده شد همان‌گونه برآنانی‌که پیش ازشما بودند فرض شده بود، تا این‌که به تقوی گرایید). دراین روزهای چند، مسلمانان باهم این فریضه را اداه نموده تمامی میل وتمایل اعم ازخوردن، نوشیدن، هم بستری باهمسرراکنار می‌گذارند، خداوند (ج) در مقابل این طاعت وفرمان‌برداری فضل واحسان خویش را نصیب آنان گردانیده، دین شان‌را کامل ساخته وآنان‌را به حدکمال بنده‌گی می‌رساند، هم‌چنین پاداشی رانصیب شان خواهد نمودکه دربهشت برین آماده شده است ودرآن دری است که آنرا ریان می‌گویند وتنها روزه داران ازآن وارد بهشت میشوند).
4- وفرمودۀآن‌حضرت (ص): (و زکات مال‌های خودرا بدهید) یعنی: آنچه‌راکه خداوند (ج) برشما فرض گردانیده وآن‌را حق مال قرار داده است. زکات برفقیری که مالک نصاب نیست واجب نمی‌باشد، بلکه بالای ثروت‌مندان واجب است، تا دین وایمان شان کامل گردد ومال‌های شان پاک شده ونموکند واخلاق شان بلند برود، چنان‌که پرداخت زکات مانع وسپری درمقابل آفات ومصائب مترقبه که شاید برمال‌های آنان وارد آید بوده ودر عین زمان پاک ومحوکننده‌ی بدی‌های آنان وهم‌کاری ودل‌سوزی بامستمندان ومحتاجان است، بنابراین کمال وعظمت ومنفعت این عبادت برای همه واضح وهویدا می‌گردد.
5- وفرموده آن‌حضرت (ص): (از زمام‌داران تان فرمان‌برداری کنید) دراین فرموده‌ی آن‌حضرت (ص) امر به شنیدن وفرمان‌برداری ازمام‌داران مسلمانان است، مگر این‌که به گناه ومعصیت خداوند (ج) امر نمایند پس در این صورت باید نصیحت شوند واز انقلاب وخروج برضد آنان پرهیز نموده دست از اطاعت آنان نکشند، خداوند (ج) می‌فرماید: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ) (النساء:٥٩)
(ای مومنان! خدا را اطاعت کنید وپیامبر را اطاعت کنید واولی الأمر(فرمان‌روایان) خویش راکه ازخود شماهستند،اطاعت کنید) چنانکه آن‌حضرت (ص) درسخن‌رانی حجة الوداع بر این مسأله تأکید ورزیدند. امام مسلم: درصحیح خود از یحیی بن حصین نقل کرده که وی ازمادر بزرگش شنید که وی درحجة الوداع سخن‌رانی پیامبرخدا (ص) را شنیدکه چنین می‌فرمودند: (هرگاه برشما غلامی مقررشود که با کتاب خدا شما را رهبری کند، پس از وی بشنوید وفرمان برید) پس باید هر مسلمان فرمان‌بردار ومطیع زمام‌دارش بوده آن‌را از امور دین پنداشته و وسیله نزدیکی به خداوند (ج) وجلب رضایت اوتعالی بشمارد، واین‌را بداندکه آن ذاتی‌که به اطاعت وفرمان‌برداری زمام‌داران امر نموده همان ذات اقدس به نماز، روزه، زکات و…امر نموده است، وهمه‌ی این امور از اسباب داخل شدن بهشت ونایل آمدن به رضامندی وخوشنودی اوتعالی هست. این خصلت‌های پنج‌گانه که درحدیث ذکرشد، به مؤمنان نسبت داده شده است، زیرا از ویژه‌گی ها واسباب تکامل ونیکویی آنان می‌باشد.
طیبی می‌فرماید: (حکمت نسبت دادن این خصلت‌ها ومابعدش به مؤمنان،در آن نهفته است که خود این اعمال با کیفیت مخصوصش از ویژه‌گی های آنان بوده که برسایر امت‌های گذشته امتیاز داده شده تابه آن‌چه که امر شده اند درانجام دادن آن مبادرت ورزند، زیرا این نسبت دادن مرتبط به امربلند وکامل‌تری که همانا بهشت است می‌باشد و خداوند (ج) آنرا با وصف ربوبیت خود نیز نسبت داده است تا آنان‌را بیشتر از پیش تربیت وپرورش داده نعمت‌هایی که دراین راستا نقش فعال دارد به آنان بازگونماید، تا تفاوت وامتیازی‌که آنان برسایر امت ها دارند، احساس نمایند.
خداوندا! ازتومی‌خواهیم که به‌ما توفیق عمل صالح ارزانی نموده دربهشت برینت، این سرای پر از نعمت جاویدانی ما را داخل گردانی، واز تو یاری ومدد می‌خواهیم تا ما را در انجام دادن کرداری‌که باعث دخول بهشت می‌شود پای‌دار واستوار نگه‌داری، زیراخودت شنوا و اجابت گری. آمین
منبع: خطبه های پیامبر ص درحج. نویسنده:عبدالرزاق البدر،مترجم؛ قریب الله مطیع
تهیه کننده: وسیم احمد ادیب

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوزده − 5 =